Wat is een vervroegde IVA-aanvraag?
Een vervroegde IVA-aanvraag is een aanvraag voor een IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) vóór het einde van de gebruikelijke wachttijd van 104 weken ziekte. Normaal gesproken wordt een WIA-uitkering aangevraagd na twee jaar ziekte. In uitzonderlijke situaties kan een werknemer echter al eerder in aanmerking komen voor een IVA-uitkering.
Wanneer is een vervroegde IVA mogelijk?
Een vervroegde IVA kan worden aangevraagd wanneer voor de 68e week duidelijk is dat:
- De werknemer volledig (80–100%) arbeidsongeschikt is;
- Er sprake is van een duurzame en medisch stabiele of verslechterende situatie;
- Er geen of slechts een zeer geringe kans op herstel is.
Dit wordt ook wel “verkorte wachttijd” genoemd. Dit is een strenge procedure bij UWV en moet met onweerlegbare bewijslast worden onderbouwd en er geen verdiencapaciteit meer bestaat. De aanvraag kan worden ingediend wanneer duidelijk is dat herstel uitgesloten is. In de praktijk gebeurt dit vaak wanneer sprake is van een ernstige, blijvende aandoening.
Wat betekent ‘duurzaam’?
Voor toekenning van een IVA moet de arbeidsongeschiktheid niet alleen volledig zijn, maar ook duurzaam.
Volgens de wettelijke criteria betekent dit dat:
- Er geen herstel te verwachten is, of
- De kans op herstel op lange termijn zeer gering is.
De beoordeling hiervan ligt bij de verzekeringsarts van het UWV.
Hoe werkt de aanvraagprocedure?
- Aanvraag indienen bij het UWV
De werknemer vraagt voor de 68e week een WIA aan via het UWV portaal. - Medische beoordeling
Een verzekeringsarts beoordeelt:
o De medische situatie;
o De prognose;
o De duurzaamheid van de beperkingen. - Arbeidskundige beoordeling (indien nodig)
Vaststelling of sprake is van 80–100% arbeidsongeschiktheid of loonverlies.
Wanneer het UWV de aanvraag toekent, eindigt de loondoorbetalingsverplichting van de werkgever eerder dan na 104 weken. De werkgever moet wel alle sociale lasten tot week 104 doorbetalen, pensioenopbouw en het loon aanvullen tot 100% in het eerste ziektejaar conform CAO of arbeidsovereenkomst.
Wat betekent dit voor de werkgever?
Bij toekenning van een vervroegde IVA:
- Stopt de verplichting tot loondoorbetaling;
- Eindigen de re-integratieverplichtingen;
- Is er geen risico meer op een loonsanctie;
- Kan de arbeidsovereenkomst in beginsel worden beëindigd via UWV-procedure (met recht op transitievergoeding). De transitievergoeding wordt pas
na de 104 weken uitgekeerd.
De werkgever blijft wel verplicht tot correcte afronding van het dienstverband.
Hoe hoog is de IVA-uitkering?
De IVA-uitkering bedraagt:
- 75% van het laatstverdiende loon, tot het maximumdagloon en ten minste het minimum sociaal loon..
De uitkering loopt door zolang de volledige en duurzame arbeidsongeschiktheid voortduurt.
Wanneer wordt een vervroegde IVA niet toegekend?
Een vervroegde IVA wordt afgewezen wanneer:
- Er nog behandelmogelijkheden zijn;
- De prognose onzeker is;
- Er nog reële kans op herstel bestaat;
- De arbeidsongeschiktheid niet volledig (80–100%) is.
In dat geval loopt de reguliere wachttijd van 104 weken door.
Samenvatting
Een vervroegde IVA-aanvraag (verkorte wachttijd) is mogelijk wanneer een werknemer volledig én duurzaam arbeidsongeschikt is en herstel uitgesloten is. Bij toekenning stopt de loondoorbetalingsverplichting eerder en ontvangt de werknemer een IVA-uitkering van 75% van het loon. Het betreft een uitzondering op de normale WIA-procedure en wordt alleen in medisch evidente situaties toegekend.
Huidige stand van zaken in Nederland op basis van per februari 2026 beschikbare informatie:
De IVA-uitkering (Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten) komt op korte termijn niet per direct te vervallen. Wel zijn er in het coalitieakkoord van 2026-2030 ingrijpende aanpassingen aangekondigd voor het arbeidsongeschiktheidsstelsel.
Hier is de actuele stand van zaken (februari 2026):
- Geen directe afschaffing: De IVA blijft voorlopig bestaan, maar er komt vanaf 2030 een einde aan de regeling voor nieuwe instroom.
- Veranderingen per 2026-2030: Het kabinet is van plan om de IVA-regeling (en de WIA) aan te passen, met meer nadruk op preventie en snellere re
integratie. - Aanscherping keuringen: Er worden herbeoordelingen aangescherpt en er wordt meer ingezet op handhaving.
- Huidige situatie: De IVA-uitkering blijft in principe onbeperkt (tot de AOW-leeftijd) voor mensen die volledig en duurzaam arbeidsongeschikt zijn.
Belangrijk: Voor mensen die op dit moment een IVA-uitkering ontvangen, blijft de situatie vooralsnog stabiel. De aangekondigde plannen richten zich op de nieuwe instroom.